Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler bölümü
Yüksek Lisans Programı
irfan Erdoğan
Dersin adı:
Niceliksel Metodoloji
Ders gün ve saati:
Web:
http://www.irfanerdogan.com
Dersin Amacı
Günümüzde yüksek lisans (ve doktora)
öğrencilerinin öğrenim ve performanslarıyla ilgili en önde gelen sorunları
arasında, herhangi bir konuda sorun veya soru biçimlendirme, biçimlendirdiğiyle
ilgili olarak basit bir araştırma yapma, araştırma kaynaklarını kullanma,
sistematik bir şekilde kaynakları, topladığı bilgileri ilişkilendirme, ilişki
ve nedensellik bağları kurarak yazılı olarak sunma, sunumu yaparken referans
kullanma ve sayfa düzeni gibi biçim ile ilgili kurallara uyma gibi en temel
konularda bile çok yetersizlikleri gelmektedir. Yöntem dersinin ilk
temel amacı bu yetersizlikleri gidermek olacaktır. Bu sorunlarla birlikte çok
daha ciddi bir sorun gelmektedir: Epistemoloji ve metodoloji
hakkındaki bilgisizlik ve bu bilgisizliği “kuram ile pratik arasındaki bağı
bilmeme” ve yüksek lisans ve doktora programında “halkla ilişkiler kampanyaları
hazırlama veya gazete sayfa tasarımı yapma” gibi beklentilerdir. Bu beklentiler, elbette, yüksek lisans ve doktora eğitimini
“endüstriyel pratiği yapmada mükemmelleşme” sanan ve aslında yüksek lisans ve
doktora programlarının “endüstriyel pratiğin nasıl yapıldığını öğrenmede
uzmanlaşma değil,” endüstriyel pratiğin doğasını anlama ve açıklama ve bu yolla
toplumsal katkı sağlama” olduğunu bilmeyen bazı akademisyenlerin (ki ben onları
akademisyen olarak nitelemiyorum) egemenliğinde, ne yazık ki,
desteklenmektedir. Bu nedenlerle, ders, aynı zamanda, epistemoloji ve metodoloji hakkında gerekli bilgiyi öğrenciye kazandırmaya
çalışacaktır. Ders pozitivist niceliksel metodoloji
olduğu için, metodolojik yapının öğrenilmesi, niceliksel araştırma tasarımı,
uygulaması ve istatistik yöntemlerle bulguların analizi ve değerlendirilmesi,
sonuç çıkarma ve sunma öğretilecektir. Böylece, niceliksel araştırma tasarımı
formatını, araştırmanın temel ilkelerini, araştırma tasarım süreçleri ve
istatistik yöntemler hakkında öğrencilere gerekli bilgileri vererek, araştırma
yapma, bir araştırma sonucunu ve istatistik verileri değerlendirme ile ilgili
bilgi ve becerileri geliştirilecektir. Dönem sonunda öğrenci bilimsel tasarımda
niceliksel yöntemin amacı ve sonuçları yanında, nicel tasarımın nasıl
yapıldığını örneklerle ve hazırlayacağı tasarımlarla öğrenecek, tasarım türleri
hakkında bilgilenecek, pozitivist-ampirik yöntemi ve
istatistik analizleri kavrayacaktır.
Öğrenci
sorumlulukları
Öğrenciden öncelikle her hafta işlenecek konuları önceden okuması ve derse hazırlı gelmesi beklenir.
Öğrenci her hafta yaptığı çalışmayı yansıtan ödevle gelecektir.
Bu ödev bir araştırma için gerekçe hazırlama aşamasında en az dört kitap ve on makaleden yararlanılarak hazırlanacaktır.
Geç ödev yapanın dersi geçme olasılığı ortadan kalkar; çünkü geri kalır ve ilerleyemez.
Aynı kaynakları okuyup aynı ödevin kopyasını verenler veya
biraz değişiklik yaparak haksız kazanç sağlamaya
çalışanlar ve bu haksız kazancın sağlanmasına yardım edenler, dersten geçme
olasılığını kesinlikle yitirecektir.
Her ders benim sunumunla başlayacak ve herkesin kendi
hazırladığı ödevdeki katkısıyla devam edecektir.
Derse devam etmek zorunludur. Yöntem dersinden geçebilmek için kesinlikle haftalık okumaların ve ödevlerin yapılması, derse devam ve derse dikkat gerektirmektedir. Ancak haftalık ödevleri yapan, derse devam ve dikkat eden öğrenci sınıfı geçme olasılığını elde edebilir.
Bir vize ve bir de final sınav olacaktır.
Zorunlu okumalar
Ders sistemli ödev hazırlama ve sunum biçimleriyle ilgili
okumalar gerektirdiği için, öğrenci kendi kaynağını geliştirmekle sorumludur.
Dönem bittiğinde, her öğrencinin, hazırladığı konuda en az yedi kitap ve 15 ampirik makale kaynağı olması gerekir, puan alabilmesi
için.
Bilimsel araştırma tasarımı, araştırma türleri, niceliksel
yöntem ve temel istatistik yöntemi için zorunlu kaynak “Erdoğan, İ. (2007)
Pozitivist Metodoloji kitabıdır. Bu kitaba eşdeğer herhangi bir kitap da
olabilir, fakat eğer o kitap Türkçe ise benim görmem gerekir, çünkü cehaletin
ve yanlışlıkların kitaplarda da sürekli yeniden-üretildiği akademideki
kitapların içeriklerinin bilimi “filim” yapan yanlışlıklarla dolu olduğunu,
sadece yazanlar ve müritleri bilmemektedir.
Haftalık ders akışı
|
Hafta |
Konular |
|
1 |
Tanışma ve ders hakkında bilgiler. Basit ama çok gerekli bilgiler: Bir araştırmanın/ödevin başlığı ve başlık sayfa düzeni. Başlık ve alt başlık kullanımı, genel sayfa düzeni, dip not ve metin içi referans kullanımı, şekil ve tablo numaralama ve isimlendirme, kaynakça kullanımı. |
|
2 |
Genel giriş: bilim, epistemoloji, metodology, bilgi kaynakları; teori ve araştırma bağı; bilim insanının ve dolayısıyla bilimin nesnelliği, amacı ve sonuçları. İletişim, araştırma ve yöntemin ne olduğu; gerekliliği; kim kimin ve ne için kullandığı; araştırma ile yöntem bağının ne olduğu. Bir nicel araştırmanın temel formatı. |
|
3 |
Nicel tasarımda sorun sunumu: Araştırma sorununun gerekçelerle biçimlendirilmesi; Amaç ve önem saptanması; bunun için ilgili incelemelere başvurma; birincil ve ikincil kaynaklar; kaynakta ulaşım ve güvenirlilik vb sorunlar. Araştırma sorularını belirleme. |
|
4 |
Araştırma sorununun gerekçelerle biçimlendirilmesine devam. İlgili incelemeler: Konuyla ilgili yapılmış incelemelerin irdelenmesi; bu irdelemeyle incelemenin amacı ve öneminin desteklenmesi. Kuramsal çerçeve gerekliliği ve hazırlanması; sorun, kuram ve bulgular bağı. |
|
5 |
Hipotezler ve araştırma sorularının çıkartılması ve sunulması: Araştırma biriminin seçimi; Kuramsal ve işlevsel tanımlamalar; gerekçeli hipotez\araştırma sorusu çıkartma; Hipotez\araştırma sorularının yazılması; araştırma sorusu ve hipotez türleri ve sunum şekilleri |
|
6 |
Başta bir saatlik ara sınav. Derse devam |
|
7 |
Yöntem: Scope of research ve kullanılan inceleme yöntemi; veri toplama yöntemleri; neyin ölçüleceği: değişkenler; nasıl ölçüleceği: ölçme ve ölçekler. |
|
8 |
Nüfus ve örneklem. Veri kodlama ve SPSS'e girme; SPSS'de kodlama değiştirme; incelemenin sınırlılıkları. |
|
9 |
İstatistiğin ne olduğu; Reliability analizi ve anlamı Bir değişkenin kendi içindeki dağılımının testleri ve tablo sunumları |
|
10 |
İki değişkenin dağılımının karşılaştırılması; temel testler ve bunların tablolarla sunumları; bulgu, sonuç ve tartışma sunumu |
|
11 |
İki değişkenin ve iki grubun merkezi yöneliminin karşılaştırılması; temel testler ve bunların tablolarla sunumları; bulgu, sonuç ve tartışma sunumu |
|
12 |
Çok değişkenli analizler |
|
13 |
Çok değişkenli analizler |
|
14 |
Faktör analizi: Tür ve amaçları |
|
|
|